Llywodraeth Cymru: Ymgynghoriad ar Gyllideb Ddrafft 2027-28
Dyddiad Cau ar gyfer ymateb: 25 Medi 2026
Mae ColegauCymru wedi cyflwyno tystiolaeth i Bwyllgor Cyllid y Senedd, gan dynnu sylw at y pwysau ariannol cynyddol sy'n wynebu colegau addysg bellach ledled Cymru a galw am fwy o fuddsoddiad mewn addysg ôl-16 a sgiliau. Mae'r ymateb yn rhybuddio bod y galw uchaf erioed gan ddysgwyr, y gofynion cynyddol am gymorth ar gyfer Anghenion Dysgu Ychwanegol (ADY) a chostau cynyddol yn creu heriau sylweddol i golegau ar adeg pan maent yn chwarae rhan hanfodol wrth fynd i'r afael ag anweithgarwch economaidd, cefnogi symudedd cymdeithasol a datblygu'r gweithlu sydd ei angen ar Gymru ar gyfer twf yn y dyfodol. Er bod colegau'n wynebu pwysau ariannol cynyddol yn ystod y flwyddyn academaidd hon, mae'r rhagolygon ar gyfer y flwyddyn nesaf yn fwy heriol fyth, gyda'r posibilrwydd o setliad cyllideb arian parod sefydlog er gwaethaf niferoedd cynyddol o ddysgwyr. Mae hyn yn peri pryder mawr i'r sector.
Mae'r ymateb yn annog Llywodraeth Cymru i flaenoriaethu cyllid ar gyfer addysg bellach yng Nghyllideb 2027-28, darparu cyllid llawn ar gyfer y cynnydd mewn cyfranogiad dysgwyr, cryfhau gwasanaethau cymorth i ddysgwyr a buddsoddi mewn sgiliau fel sbardun i dwf economaidd. Mae'n dadlau y dylid ystyried buddsoddi mewn colegau fel gwariant ataliol sy'n lleihau pwysau ar wasanaethau cyhoeddus yn y dyfodol, tra'n creu cyfleoedd i ddysgwyr, cyflogwyr a chymunedau ledled Cymru. Heb y buddsoddiad ychwanegol hwn, bydd colegau'n wynebu penderfyniadau anodd a allai gynnwys lleihau'r ddarpariaeth gwricwlaidd, cwtogi ar wasanaethau cymorth i ddysgwyr a chyfyngu ar gyfleoedd i ddysgwyr yn y dyfodol. Mae colegau mewn sefyllfa dda i gynorthwyo Llywodraeth Cymru yn ei huchelgais i leihau nifer y bobl ifanc yng Nghymru nad ydynt mewn addysg, cyflogaeth na hyfforddiant (NEET), ond rhaid iddynt gael yr adnoddau priodol i wneud hynny.
Gwybodaeth Bellach
Alex Still, Rheolwr Polisi
Alex.Still@ColegauCymru.ac.uk
